Lần đầu tại Việt Nam: nắn chỉnh vẹo cột sống không ghép xương cho bé gái 12 tuổi
Khoa Phẫu thuật Cột sống, Bịnh viện Trung ương Quân đội 108 vừa thực hiện thành công ca nắn chỉnh vẹo cột sống không cần ghép xương bằng kĩ thuật Vertebral Body Tethering (VBT), lần đầu tiên được triển khai tại Việt Nam — mở ra lựa chọn mới cho những bịnh nhi còn trong độ tuổi tăng trưởng, khi cột sống sau mổ vẫn giữ được khả năng vận động.
HÀ NỘI, ngày 22 tháng 10. — Khoa Phẫu thuật Cột sống, Bịnh viện Trung ương Quân đội 108 vừa thực hiện thành công ca nắn chỉnh vẹo cột sống không ghép xương bằng kĩ thuật Vertebral Body Tethering (VBT) — ca đầu tiên được triển khai tại Việt Nam theo thông tin từ bịnh viện. Bịnh nhân là bé gái sinh năm 2014 ở thành phố Bắc Ninh, bị vẹo cột sống vùng ngực–thắt lưng với góc Cobb từ đốt sống T7 đến L2 lên tới 48 độ. Sau phẫu thuật, góc vẹo chỉ còn khoảng 10 độ, tương đương mức chỉnh vẹo gần 80 phần trăm.
Trước đó, bịnh nhi có tiền sử sức khỏe hoàn toàn bình thường. Trong những tháng gần đây, gia đình nhận thấy hai vai của trẻ không cân xứng, thân mình biến dạng, dáng đi mất cân bằng và tình trạng cong vẹo cột sống ngày càng rõ rệt. Qua thăm khám và chụp X-quang, các bác sĩ xác định mức độ cong vẹo đáng kể, có nguy cơ tiếp tục tiến triển và đã có chỉ định xem xét điều trị bằng phẫu thuật. Ca phẫu thuật do Đại tá, Tiến sĩ, Bác sĩ Phan Trọng Hậu, Chủ nhiệm Khoa Phẫu thuật Cột sống, cùng ê-kíp thực hiện sau quá trình chuẩn bị và lập kế hoạch kĩ lưỡng; bịnh nhi đang ở giai đoạn trưởng thành xương Sanders 5, vẫn còn tiềm năng tăng trưởng nhất định.
«Không Ghép Xương, Cột Sống Vẫn Giữ Được Vận Động»
Trong phẫu thuật chỉnh vẹo cột sống truyền thống, bác sĩ thường dùng hệ thống vít và thanh kim loại để nắn chỉnh biến dạng, sau đó kết hợp ghép xương nhằm hàn khớp và duy trì kết quả lâu dài. Khi các đốt sống được hàn xương, khả năng vận động tương đối giữa những đốt sống này sẽ bị hạn chế. Kĩ thuật VBT thì khác: các vít được đặt vào thân đốt sống ở phía lồi của đường cong, rồi kết nối bằng một loại dây có độ bền cao. Bằng cách điều chỉnh lực căng của dây, bác sĩ nắn chỉnh đường cong ngay trong quá trình phẫu thuật mà không cần ghép xương hàn khớp.
Ưu điểm nổi bật của VBT còn nằm ở việc tận dụng quá trình tăng trưởng tự nhiên của cột sống: lực nén ở phía lồi làm chậm sự phát triển của phần cột sống này, trong khi phía lõm tiếp tục phát triển, và sự khác biệt về tốc độ tăng trưởng giữa hai phía góp phần điều chỉnh thêm đường cong theo thời gian. Theo bịnh viện, VBT đòi hỏi độ chánh xác cao khi đặt vít vào thân đốt sống, điều chỉnh lực căng của dây và xác định mức độ nắn chỉnh phù hợp; phẫu thuật viên đồng thời phải tính đến khả năng tăng trưởng còn lại của bịnh nhi để hạn chế nguy cơ chỉnh quá mức.
«Từ Cong Vẹo Thành Thẳng»
Anh T.Q.C ở thành phố Bắc Ninh, cha của bịnh nhân, chia sẻ: «Từ những ngày lo lắng chứng kiến cột sống của con ngày càng cong vẹo đến khi nhìn thấy sự cải thiện rõ rệt sau phẫu thuật, gia đình không giấu được niềm hạnh phúc. Các bác sĩ đã chỉnh cong vẹo cột sống cho con, từ cong vẹo thành thẳng». Đối với các bác sĩ, thành công của ca mổ không chỉ là sự cải thiện đáng kể về góc vẹo trên phim X-quang, mà còn là cơ hội bảo tồn vận động và tạo điều kiện để bịnh nhi tiếp tục phát triển với cột sống linh hoạt hơn.
Dù vậy, kết quả hình ảnh ngay sau phẫu thuật chưa phản ánh đầy đủ hiệu quả điều trị lâu dài. Do bịnh nhi vẫn còn khả năng tăng trưởng, các bác sĩ cần tiếp tục theo dõi định kì góc Cobb, mức độ trưởng thành xương và tình trạng của hệ thống dây; những nguy cơ như chỉnh quá mức hoặc mất dần mức chỉnh cũng cần được kiểm soát. Phương pháp này cũng không phù hợp với mọi bịnh nhân: việc lựa chọn phải căn cứ vào đặc điểm đường cong, độ tuổi, mức độ trưởng thành xương và khả năng tăng trưởng còn lại của từng người. Theo Bịnh viện Trung ương Quân đội 108, việc thực hiện thành công ca VBT đầu tiên tại Việt Nam mở ra thêm một lựa chọn điều trị cho những bịnh nhi bị vẹo cột sống có chỉ định phù hợp.